Cách vệ sinh rèm cuốn tại nhà mà không hỏng vải

Trước hết: nhận diện loại vải

Vì cái giá của phương pháp sai chính là tấm rèm, hãy dành một phút. Nhanh nhất là xem nhãn trên thanh dưới hoặc ở đầu trục: nếu có hướng dẫn giặt thì mọi tranh cãi kết thúc.¹

Bốn cách cho bốn công việc khác nhau

Vệ sinh rèm cuốn mà không cần tháo

Đây là điều phần lớn mọi người tìm kiếm, và có lý do chính đáng: tháo bộ cơ cấu, lắp lại rồi căn cho thẳng còn lâu hơn cả việc lau chùi. Đa số rèm cuốn có thể làm sạch mà không rời khỏi giá đỡ.³

1. Hạ vải xuống hết cỡ. Khi còn cuốn, bạn chỉ lau được mặt ngoài.
2. Lấy bụi khô trước. Gắn đầu bàn chải, chỉnh lực hút nhỏ nhất và đi từ trên xuống. Không có đầu bàn chải thì khăn microfiber khô cũng được; bắt đầu bằng khăn ướt chỉ biến bụi thành bùn.
3. Chuẩn bị hai xô: một xô nước ấm với vài giọt nước rửa chén, một xô nước sạch.
4. Vắt khăn thật kỹ. Ẩm thôi, không được nhỏ giọt. Lau từ trên xuống, một chiều duy nhất — chà tới lui làm mòn lớp hồ.
5. Làm theo từng dải. Lau một dải rộng 40-50 cm rồi lập tức lau lại chỗ đó bằng khăn nước sạch. Xà phòng còn sót sẽ hút bụi và khô thành vệt.
6. Làm cả hai mặt. Mặt quay ra kính thường bẩn hơn: hơi nước ngưng tụ và bụi ngoài trời đọng ở đó.
7. Để khô rồi mới cuốn. Cứ để rèm buông và hé cửa sổ. Vải cuốn khi còn ẩm sẽ có mùi mốc chỉ sau vài ngày.

Phương pháp bồn tắm, từng bước

Chỉ dành cho vải trơn giặt được và vải lưới screen. Với rèm cầu vồng, xếp lớp, blackout và tre, bồn tắm thường là chuyến đi một chiều.

1. Tháo rèm khỏi giá đỡ. Bấm chốt hai bên vào trong rồi nhấc trục ra khỏi ổ. Chụp ảnh phía có dây xích trước; lúc lắp lại sẽ đỡ mất thời gian.
2. Tách vải khỏi trục. Mép trên của vải được giữ trong rãnh trục bằng một nẹp nhựa; hãy trượt nẹp ra theo chiều ngang. Rút cả thanh dưới ra — các chi tiết kim loại không được ngâm nước, chúng sẽ gỉ.
3. Hút bụi khô trước khi bất cứ thứ gì bị ướt.
4. Xả nước ấm vào bồn (khoảng 30 °C) và cho vài giọt chất tẩy rửa. Nước nóng làm tan lớp hồ rất nhanh.
5. Đặt vải trải rộng, không gấp kiểu đàn xếp. Nếp gấp hằn sẽ tồn tại vĩnh viễn.
6. Ngâm tối đa 30 phút. Nếu không quá bẩn thì 10-15 phút là đủ. Ngâm lâu là nguyên nhân số một khiến mất lớp hồ.
7. Lau nhẹ bằng bọt biển mềm. Chỗ cứng đầu dùng bàn chải đánh răng lông mềm, đi một chiều thay vì xoay tròn.
8. Xả hết nước xà phòng rồi tráng bằng nước sạch. Lặp lại hai đến ba lần cho tới khi nước còn trong.
9. Không vắt, không vặn xoắn. Ép nước ra bằng khăn bông.

Phơi khô và lắp lại

Đây mới là chỗ rèm thực sự hỏng — không phải vì nước, mà vì phơi sai cách.²

• Phơi khi đã trải hết cỡ. Đừng vắt đôi lên sào; nếp gấp để lại vệt vĩnh viễn. Treo hết chiều dài lên thanh sen vòi hoa sen, hoặc trải phẳng trên nền khô.
• Nơi râm mát và thoáng gió. Nắng trực tiếp làm màu sáng ố vàng và màu tối bạc đi.
• Quạt giúp nhanh hơn, máy sưởi thì không: nhiệt làm vải co và nhăn.
• Kiểm tra đã khô hẳn chưa. Phần mép may dày khô sau cùng; bóp giữa hai ngón tay để chắc chắn.
• Lắp lại theo thứ tự ngược: trượt nẹp vào rãnh trục, lắp thanh dưới, đặt trục lên giá đỡ.
• Nếu cuốn lệch, tức là vải vào trục hơi chéo. Cuốn hết lại, xê dịch mép trên 2-3 mm cho song song với trục rồi thử lại.

Theo từng loại vết bẩn

Rèm bếp bám dầu mỡ

Rèm trong bếp bẩn theo kiểu khác. Những hạt dầu lơ lửng trong không khí bám lên vải, bụi bám tiếp lên trên, và sau vài tháng hình thành một lớp màng sẫm màu, dính nhớp. Lau bình thường không nhấc được lớp này, bởi nước không hòa tan dầu mỡ.⁵

Hãy làm đúng thứ tự: hút bụi khô trước (khi vẫn còn phần bụi chưa bị dầu giữ lại), rồi lau bằng nước ấm pha nước rửa chén — vốn là sản phẩm sinh ra để hòa tan dầu mỡ. Chỗ màng đã dày lên, đừng tăng nồng độ mà hãy tăng thời gian tiếp xúc: áp khăn ẩm lên đó một đến hai phút rồi mới lau. Nếu vẫn lì, hãy xịt chất tẩy dầu mỡ lên khăn chứ không lên rèm, và luôn kết thúc bằng một lượt lau nước sạch.

Trong bếp, phòng ngừa rẻ hơn làm sạch: thay lưới lọc máy hút mùi đúng hạn và cuốn rèm lên khi nấu. Lượng dầu mỡ chạm tới vải giảm đi rõ rệt.

Vì sao rèm cuốn trắng bị ố vàng?

Vải trắng và màu kem ngả vàng vì ba nguyên nhân khác nhau, và cách xử lý cũng khác nhau:

• Oxy hóa do tia UV. Ánh nắng làm sợi polyester và lớp hồ ngả vàng qua nhiều năm. Điều này không thể đảo ngược; không cách làm sạch nào lấy lại được. Dấu hiệu nhận biết: mặt quay ra kính và phần dưới bị nặng hơn.
• Khói thuốc và dầu mỡ nấu ăn. Một lớp màng vàng nằm trên bề mặt vải. Cái này tẩy được: lau bằng chất tẩy rửa, hoặc ngâm nếu vải cho phép.
• Cặn chất tẩy rửa. Xà phòng chưa xả kỹ từ lần vệ sinh trước sẽ giữ bụi và ngả vàng. Chỉ cần lau lại một lượt bằng nước sạch.

Dùng thuốc tẩy để “làm trắng” chỗ ố vàng vĩnh viễn là sai lầm kinh điển: clo làm yếu polyester ở cấp độ sợi, phá hủy lớp hồ và thường khiến sắc vàng đậm thêm. Với tấm vải thực sự đã hết tuổi thọ, lựa chọn thực tế là thay vải — nếu bộ cơ cấu còn tốt, nhiều nơi nhận thay vải mới trên trục cũ.

Xịt, kìm và máy vệ sinh có ích không?

Ba sản phẩm liên tục xuất hiện:

• Kìm vệ sinh lá rèm: bàn chải hình kìm kẹp lá rèm cả hai mặt cùng lúc. Thực sự tiết kiệm thời gian với rèm lá ngang và rèm lá dọc; trên mặt vải rèm cuốn phẳng thì nó không làm được gì hơn đầu bàn chải máy hút bụi.
• Xịt vệ sinh: thường là chất hoạt động bề mặt cho vải, đôi khi có thêm phụ gia chống tĩnh điện. Hữu ích với vết bẩn cục bộ. Nguyên tắc vẫn thế: xịt lên khăn, không xịt lên rèm, và lau lại bằng nước sạch.
• Máy vệ sinh: có hai thứ rất khác nhau được bán dưới cái tên này. Bể sóng siêu âm là hệ thống công nghiệp của các đơn vị dịch vụ — không có bản dùng tại nhà. Máy hơi nước thì đơn giản là không phù hợp; hơi nóng làm mềm lớp hồ và keo dán nẹp.

Thứ duy nhất đáng mua, nếu bạn chưa có, là đầu bàn chải cho máy hút bụi và một xấp khăn microfiber.

Khi nào nên thuê dịch vụ?

Với blackout, cầu vồng, xếp lớp và tre, làm sạch ướt tại nhà là một canh bạc; khi giá trị tấm vải xấp xỉ tiền công thì thuê dịch vụ lại rẻ hơn. Điều tương tự đúng với nấm mốc nghiêm trọng, lớp dầu mỡ bếp không chịu bong, và những tấm rèm quá lớn — rộng trên hai mét thì rất khó phơi phẳng tại nhà.

Giá gần như ở đâu cũng tính theo mét vuông và thay đổi theo địa phương, loại vải và việc có bao gồm tháo lắp hay không. Khi lấy báo giá, hãy làm rõ ba điều: có bao gồm tháo và lắp lại không, sẽ dùng phương pháp nào cho loại vải này (sóng siêu âm hay giặt khô), và có phủ lại lớp hồ không. Không phủ lại, tấm rèm sau khi giặt có thể không còn buông thẳng như trước.

Bao lâu vệ sinh một lần?

• Hút bụi: hai tuần một lần. Hằng tuần với bếp và phòng quay ra đường đông xe.
• Lau ẩm: 2-3 tháng một lần; hằng tháng trong bếp.
• Làm sạch sâu (bồn tắm hoặc dịch vụ): mỗi năm một lần là đủ với hầu hết gia đình. Các nhà sản xuất Nhật Bản khuyến nghị một đến hai lần mỗi năm ngay cả với vải mà họ chứng nhận giặt được — giặt càng nhiều, tuổi thọ vải càng ngắn.

Trong một ngôi nhà có thói quen lau rèm đều đặn, giai đoạn bồn tắm không bao giờ tới. Đó là kết luận thiết thực nhất của bài viết này.⁴

Câu hỏi thường gặp

Vệ sinh rèm cuốn như thế nào? Phần lớn rèm cuốn không giặt máy được. Hãy hút bụi bằng đầu bàn chải, rồi lau từ trên xuống bằng khăn microfiber vắt thật kỹ nhúng nước ấm pha vài giọt nước rửa chén, sau đó lau lại bằng nước sạch. Nếu vải thuộc loại giặt được, có thể tháo khỏi bộ cơ cấu và ngâm trong nước ấm pha xà phòng tối đa 30 phút.

Rèm cuốn có giặt máy được không? Không, trừ khi nhãn ghi rõ “giặt máy được”. Vải rèm cuốn được làm cứng bằng lớp hồ hoặc phủ PVC để buông thẳng; lồng giặt quay và việc ngâm lâu sẽ hòa tan lớp đó, vải gợn sóng và không còn cuốn thẳng.

Có vệ sinh được mà không tháo xuống không? Có, và đây là cách phổ biến lẫn an toàn nhất. Hạ vải xuống hết, hút bụi khô, lau theo dải 40-50 cm bằng khăn vắt kỹ rồi lau lại bằng nước sạch. Để khô hoàn toàn trước khi cuốn.

Dùng chất tẩy rửa nào? Nước rửa chén hoặc xà phòng lỏng trung tính, vài giọt mỗi lít. Tránh thuốc tẩy, sản phẩm tẩy trắng, dung môi và bột mài.

Làm sao tẩy dầu mỡ trên rèm bếp? Hòa tan dầu mỡ là việc của chất tẩy rửa, không phải của nước. Hút bụi khô trước, sau đó áp khăn thấm nước ấm pha nước rửa chén lên đó một đến hai phút rồi mới lau. Với lớp màng cứng đầu, xịt chất tẩy dầu mỡ lên khăn thay vì lên rèm, và luôn kết thúc bằng lượt lau nước sạch.

Rèm trắng bị ố vàng có trắng lại được không? Tùy nguyên nhân. Ố vàng do khói, dầu mỡ hay cặn xà phòng thì tẩy được. Ố vàng do nhiều năm tia UV là vĩnh viễn, và thuốc tẩy không sửa được — nó chỉ làm vải yếu đi.

Rèm cầu vồng có giặt được không? Rèm cầu vồng không được ngâm nước. Khi ướt, các dải trong suốt và cản sáng bị xô lệch, mất khớp và chức năng điều tiết ánh sáng không còn chuẩn. Hãy lau, và giao phần bẩn nặng cho dịch vụ chuyên nghiệp.

Vệ sinh rèm blackout thế nào? Chỉ lau, vì lớp cản sáng ở mặt sau. Gấp sẽ làm nứt lớp phủ, còn nước nóng hoặc hơi nước làm nó phồng rộp và bong ra.

Tháo rèm cuốn xuống bằng cách nào? Cuốn lên hết, bấm chốt trên giá đỡ hai bên vào trong rồi kéo trục ra phía trước. Nếu định giặt vải, hãy trượt nẹp nhựa ra khỏi rãnh trục và rút thanh dưới.

Sau khi giặt thì phơi thế nào? Trải hết cỡ và phẳng, nơi râm mát và thoáng gió. Không gấp, không vắt, không cho vào máy sấy hay để cạnh máy sưởi. Quạt giúp nhanh hơn. Cuốn khi còn ẩm thì vài ngày sau sẽ có mùi mốc.

Bao lâu nên vệ sinh rèm cuốn? Hút bụi hai tuần một lần và lau ẩm 2-3 tháng một lần. Trong bếp, rút ngắn các khoảng này xuống một nửa. Làm sạch sâu mỗi năm một lần là đủ cho hầu hết trường hợp.

Có dùng máy hơi nước được không? Không. Hơi nước làm mềm cả lớp hồ của vải lẫn keo giữ nẹp trong trục. Kết quả thường thấy là tấm rèm gợn sóng và không còn cuốn thẳng.

Nguồn tham khảo

1. English Blinds — The Best Ways to Clean Roller Blinds. https://www.englishblinds.co.uk/blog/guides/how-to-clean-roller-blinds/
2. Unbeatable Blinds — How to Clean Roller Blinds: The Complete Guide. https://www.unbeatableblinds.co.uk/how-to-clean-roller-blinds/
3. Concorde Blinds — How to clean roller blinds. https://www.concordeblinds.com/clean-roller-blinds/
4. TOSO — Hướng dẫn giặt rèm cuốn (Madokake). https://www.toso.co.jp/madokake/column-42/
5. Tachikawa Blind — Giặt rèm cuốn và rèm lá. https://www.blind.co.jp/column/details/52