Cách giặt rèm cửa dày: rèm có lót, cản sáng, vải lanh và nhung không bị hỏng

Quyết định đầu tiên: tấm rèm này có giặt được không?

Có nhãn thì nhãn quyết định. Không có nhãn thì chất liệu quyết định.

Các loại vải mỏng cho ánh sáng xuyên qua tuân theo quy tắc hoàn toàn khác — nhiệt độ khác, vắt khác, chất tẩy khác. Tôi viết riêng trong bài giặt rèm voan mà không bị ố vàng.

Ý nghĩa các ký hiệu bảo quản

• Con số trong chậu: nhiệt độ tối đa. Một gạch dưới chậu là chế độ nhẹ, hai gạch là rất nhẹ.
• Chậu bị gạch chéo: không giặt bằng nước, kể cả giặt tay.
• Vòng tròn có chữ P: giặt khô bằng perchloroethylene. Vòng tròn có chữ F: chỉ dung môi hydrocarbon.
• Vòng tròn bị gạch: cũng không giặt khô được — chỉ làm sạch bề mặt.
• Ký hiệu máy sấy bị gạch: không được sấy máy.¹

Bốn việc trước khi rèm chạm nước

• 1. Chụp ảnh lại
  Trước khi tháo, chụp lại móc đang cài ở túi nào của dải bèo, khoảng cách các ly và tổng số móc. Chỉ ba móc lệch vị trí là một mép rèm sẽ quét sàn.
• 2. Hút bụi khi còn khô
  Khi rèm còn treo, hút cả hai mặt từ trên xuống ở lực hút thấp nhất với đầu bàn chải mềm. Vải dày giữ nhiều bụi hơn rèm voan rất nhiều, và bụi gặp nước sẽ thành vết bẩn bám vào đường may.
• 3. Tháo hết phần kim loại
  Móc, khoen, và quan trọng nhất là dây chì hoặc dây xích tạ ở gấu rèm. Tạ làm móp lồng giặt, và tạ bị gỉ để lại vết ố không bao giờ hết. Thứ nào không tháo được thì bọc vải rồi buộc lại.
• 4. Thử độ bền màu
  Làm ướt một chỗ khuất — phần dư đường may hoặc mặt trong của gấu — rồi ép một mảnh vải trắng lên đó và chờ 10 phút. Nếu màu lem sang, tấm rèm không được vào máy. Phép thử này quan trọng nhất với vải sẫm, vải in và vải nhuộm thủ công.

Lớp lót mới là nguyên nhân thật sự của những lần giặt hỏng

Phần lớn rèm dày đều có lớp lót. Lớp lót chắn sáng, làm chậm quá trình bạc màu của vải mặt và giúp rèm rủ dày dặn hơn. Nhưng khi giặt, chính nó là điểm yếu.

Co rút khác nhau. Vải mặt cotton có thể mất 3–5 % trong lần giặt đầu trong khi lớp lót polyester gần như không đổi. Khi khô, hai lớp không còn cùng chiều dài: gợn sóng dọc đường may, phồng trên mặt vải, gấu rèm cuộn lại. Không thể phục hồi.

Nên làm gì:

• Nếu lớp lót tháo rời được — nút bấm, hàng móc thứ hai, hoặc chỉ lược nhẹ — hãy tháo ra và giặt riêng hai phần. Chỉ ghép lại khi cả hai đã khô.
• Nếu lớp lót may liền và vải mặt là sợi tự nhiên, đừng cho vào máy. Giặt khô rẻ hơn: tấm rèm hỏng trong lồng giặt phải thay mới hoàn toàn.
• Nếu cả hai lớp đều polyester, rủi ro thấp và chế độ nhẹ 30 °C là đủ.

Nguyên tắc với rèm mới đặt may: giặt trước rồi mới lên lai. Bốn đến sáu centimet mà vải cotton hoặc lanh mất đi trong lần giặt đầu là không lấy lại được. Hãy đưa cho thợ may số đo sau khi giặt.

Vì sao lớp phủ cản sáng bị nứt

Rèm cản sáng là vải được phủ một lớp xốp acrylic hoặc PVC ở mặt sau. Thứ chắn ánh sáng là lớp phủ đó chứ không phải vải — và nó chỉ hoạt động khi còn mềm dẻo.

Ba thứ phá hủy nó:

1. Nhiệt. Nước nóng, máy sấy và bàn ủi làm lớp phủ mềm ra; khi nguội nó cứng lại và xuất hiện các vết nứt li ti.
2. Vắt mạnh. Khi vắt, lớp phủ gập lên chính nó theo những nếp sắc và vỡ dọc theo các đường gập đó.
3. Gấp hoặc chồng lên nhau khi còn ướt. Lớp phủ ướt dính vào chính nó, và khi gỡ ra nó bong thành từng mảng.

Một khi lớp phủ đã nứt, khả năng cản sáng giảm dần và không có cách sửa. Trên thực tế rèm cản sáng mất tính năng này sau 10–20 lần giặt hoặc sau hai đến bốn năm. Giặt ít hơn chính là kéo dài tuổi thọ cho nó.

Nếu buộc phải giặt rèm cản sáng: nước lạnh, chế độ nhẹ, tắt vắt hoặc 400 vòng/phút, không máy sấy, không ủi lên mặt có lớp phủ, và tuyệt đối không gấp khi còn ướt — từ lồng giặt treo thẳng lên thanh rèm. Nếu nhãn có ký hiệu chậu bị gạch, cách duy nhất là lau tại chỗ bằng khăn ẩm.

Nhung: không phải việc của máy giặt

Với nhung, vết bẩn chỉ là vấn đề thứ hai. Vấn đề đầu tiên là lớp tuyết bị bẹp. Bề mặt gồm các sợi ngắn dựng đứng, và chính sự dựng đứng đó tạo chiều sâu khi phản chiếu ánh sáng. Nếu bị ướt trong lúc chịu lực ép, các sợi này nằm rạp vĩnh viễn và vùng đó sẽ mãi trông sáng hơn hoặc tối hơn. Một tấm nhung nặng, ướt, quay trong lồng giặt chính là kịch bản ấy.

Cách làm đúng:

1. Cứ để rèm treo nguyên. Dùng bàn chải mềm chải từ trên xuống theo chiều tuyết.
2. Hút bụi ở lực thấp, giữ đầu hút cách vải vài milimet, không tì xuống.
3. Hấp theo phương thẳng đứng từ khoảng cách 15–20 cm bằng bàn ủi hơi nước hoặc máy hấp. Hơi nước vừa khử mùi vừa dựng lại lớp tuyết. Mặt đế bàn ủi không được chạm vải.
4. Với vết bẩn, chỉ chấm đúng chỗ đó bằng khăn gần như khô và nước giặt dịu, theo chiều tuyết. Không chà.
5. Mỗi năm một lần mang đi giặt khô.

Giặt máy, từng bước

1. Mỗi lần một tấm. Tấm rèm có lót nặng 2 kg khi khô sẽ nặng 8–10 kg khi ướt. Dung tích máy giặt tính theo trọng lượng khô, nên hai tấm cùng lúc thì không giặt nổi mà cũng không xả sạch.
2. Cho vào nguyên chiều dài, nới lỏng dây rút dải bèo, gấp kiểu quạt giấy.
3. Chế độ: giặt nhẹ hoặc len, nhiệt độ 30 °C (nước lạnh cho rèm có lót và cản sáng).
4. Nước giặt: một nửa liều thông thường. Vải dày giữ lại chất giặt, và phần không xả hết sẽ làm vải cứng và bề mặt xỉn.
5. Bật xả thêm một lần nếu máy có.
6. Vắt: 400–600 vòng/phút. Không bao giờ trên 400 với vải có lớp phủ.
7. Lấy ra ngay khi chu trình kết thúc.

Nếu bẩn nặng — rèm bếp, nhà có người hút thuốc — hãy ngâm trước 30 phút trong bồn với nước ấm. Không dùng Javel: với rèm màu, ngay cả bột tẩy oxy cũng có thể làm phai màu, nên phải thử trước.

Giặt tay trong bồn

Cách an toàn nhất cho rèm không lót nhưng chất liệu mỏng manh.

1. Xả nước 30 °C vào bồn và hòa tan nước giặt vào nước trước khi cho vải vào.
2. Trải rèm ra, không vo tròn, và ngâm 20–30 phút.
3. Không chà, không vặn xoắn. Làm dưới nước bằng động tác ấn xuống rồi thả.
4. Thay nước và xả ít nhất hai lần.
5. Không vắt bằng tay: trải rèm lên thành bồn cho ráo, rồi cuộn trong khăn bông sạch và ép.
6. Nếu rèm nặng, hãy nhấc ra bằng hai người. Riêng sức nặng của nước đã đủ làm rách đường may.

Phơi và chống nhăn

• Treo lại khi còn ẩm. Với rèm dày điều này còn quan trọng hơn cả rèm voan: trọng lượng nước kéo vải thẳng ra và phần lớn nếp ly tự vào form.
• Khi treo, nắn các nếp ly bằng tay, và nếu cần thì buộc lỏng tấm rèm bằng dải vải bản rộng trong 24 giờ cho ly định hình.
• Không dùng máy sấy. Với rèm có lót và có lớp phủ, đây không phải lời khuyên mà là quy tắc.
• Không phơi nắng gắt trực tiếp: màu sẽ bạc nhanh hơn.
• Nếu gấu rèm chạm sàn, hãy lót một chiếc khăn bên dưới. Gấu ướt nằm trên sàn sẽ hút bụi và để lại vệt.
• Trong lúc phơi, mở cửa cho thoáng khí. Phơi trong phòng đóng kín làm độ ẩm tăng và sinh nấm mốc.

Nếu cần là ủi

• Ủi từ mặt trái.
• Nhiệt độ theo sợi vải: một chấm (khoảng 110 °C) cho polyester và vải pha, hai chấm (khoảng 150 °C) cho cotton, cao hơn kèm hơi nước cho vải lanh — nhưng luôn theo nhãn.
• Mặt có lớp phủ của rèm cản sáng không bao giờ được ủi.
• Nhung và vải tuyết dùng hơi nước theo phương đứng thay cho bàn ủi.
• Đơn giản nhất: hấp tấm rèm khi đang treo, từ trên xuống.

Ba cách làm sạch rèm mà không cần giặt

Với rèm dày, cách chăm sóc tốt nhất là giặt ít lại.

• Hút bụi hằng tháng. Lực thấp, đầu bàn chải mềm, từ trên xuống. Chỉ riêng việc này đã kéo dài tuổi thọ vải rõ rệt.
• Hấp theo phương đứng. Máy hấp khử mùi, làm mới vải, giãn nếp nhăn và không gây rủi ro nào cho lớp lót.
• Chế độ thổi khí nguội của máy sấy. Nếu tấm rèm giặt được, quay 10–15 phút không nhiệt cùng một chiếc khăn ẩm sẽ lấy đi bụi và mùi. Nếu bật nhiệt thì không dùng cách này.

Khi nào nên mang đi giặt khô?

Mang đi tiệm: lụa và vải pha lụa, nhung, gấm và jacquard, rèm ba lớp, hàng thủ công hoặc rèm cổ, mọi thứ có chữ P hoặc F trong vòng tròn trên nhãn, và bất kỳ tấm rèm đắt tiền nào không có nhãn.

Trước khi gửi, hãy làm rõ ba điểm quyết định giá:

1. Có bao gồm tháo xuống và treo lại không?
2. Có bao gồm là ủi hoặc hấp không?
3. Tính tiền theo mét vuông hay theo tấm?

Cũng có dịch vụ vệ sinh rèm ngay tại chỗ bằng hơi nước và hút. Với rèm có lót và có lớp phủ, cách này loại bỏ hoàn toàn rủi ro co rút và bong lớp phủ, nên thường là lựa chọn hợp lý chứ không phải lựa chọn lười.

Bao lâu giặt một lần?

Ở khí hậu ẩm, nên chọn giặt vào những ngày khô ráo có nắng nhẹ để rèm khô nhanh, tránh mùi ẩm và nấm mốc.

Nếu lý do là dị ứng, hút bụi hằng tuần hiệu quả hơn giặt nhiều: mạt bụi và phấn hoa nằm ở bề mặt và bị hút đi mà không làm mòn vải.

Sáu lỗi thường gặp

1. Giặt hai tấm cùng lúc. Lồng giặt đầy, vải không xoay được, bẩn vẫn còn mà chỉ thêm nếp nhăn.
2. Lên lai rèm mới trước khi giặt. Cotton và lanh mất chiều dài ở lần giặt đầu; hãy đảo thứ tự.
3. Dùng Javel cho rèm màu. Clo làm phai màu, và một số phẩm nhuộm bạc cả với bột tẩy oxy.
4. Gấp tấm rèm còn ướt rồi để sang bên. Lớp phủ cản sáng dính lại, tuyết nhung bẹp xuống, vải dày bắt đầu có mùi ẩm.
5. Vắt ở tốc độ cao. Với rèm nặng, vắt mạnh gây áp lực lên cả lớp phủ lẫn đường may.
6. Treo lại lên thanh ray đầy bụi. Hãy lau ray, thanh treo và bệ cửa khi rèm đang được tháo xuống, nếu không mép trên sẽ hút bụi lại ngay.

Câu hỏi thường gặp

Có thể giặt rèm cửa tại nhà không? Nếu nhãn cho phép giặt nước thì có. Tháo móc và tạ gấu, hút bụi khi rèm còn treo, thử độ bền màu, rồi giặt mỗi lần một tấm ở 30 °C chế độ nhẹ, nước giặt một nửa liều, vắt 400–600 vòng/phút, lấy ra ngay và treo khi còn ẩm.

Nên chọn chế độ nào? Giặt nhẹ hoặc len. Chế độ tiêu chuẩn quá mạnh với vải dày và lớp lót có phủ.

Nhiệt độ nước bao nhiêu là hợp lý? Nước lạnh đến 30 °C, và nên để lạnh với rèm có lót, cản sáng và cotton. Chỉ dùng 40 °C cho polyester trơn thực sự bẩn, với chu trình ngắn.

Vắt bao lâu? 400–600 vòng/phút trong thời gian ngắn; với vải có lớp phủ thì không quá 400. Vắt lâu làm nếp gấp cố định và làm nứt lớp phủ.

Rèm cản sáng có giặt được không? Chỉ khi nhãn cho phép. Nước lạnh, chế độ nhẹ, vắt tối thiểu, không máy sấy, không bàn ủi và không gấp khi ướt. Nếu ký hiệu chậu bị gạch thì chỉ lau tại chỗ.

Vì sao rèm cản sáng không còn chắn sáng nữa? Lớp phủ xốp ở mặt sau đã nứt li ti vì nhiệt, vắt mạnh hoặc bị gấp khi còn ướt. Lớp phủ nứt không sửa được; tính năng thường mất sau 10–20 lần giặt hoặc hai đến bốn năm.

Rèm có lớp lót có giặt máy được không? Nếu lớp lót tháo rời được thì giặt riêng từng lớp. Nếu may liền và vải mặt là cotton hay lanh thì đừng cho vào máy: hai lớp co rút khác nhau và tấm rèm sẽ gợn sóng vĩnh viễn.

Rèm nhung vệ sinh thế nào? Không dùng máy. Chải theo chiều tuyết khi rèm đang treo, hút bụi lực thấp mà không chạm vải, và hấp dọc từ 15–20 cm. Mỗi năm một lần mang đi giặt khô.

Rèm vải lanh có giặt được không? Được, nhưng phải chấp nhận co 3–5 % và nhăn thấy rõ — nhăn là một phần vẻ đẹp của lanh. Chế độ nhẹ 30 °C, vắt thấp, treo khi còn ẩm. Nếu không thể mất chiều dài thì chọn giặt khô.

Rèm cotton có co không? Có, thường 3–5 % ở lần giặt đầu tiên. Vì thế rèm mới nên được giặt trước khi lên lai.

Có được dùng thuốc tẩy cho rèm không? Không dùng Javel. Nó làm phai màu và khiến sợi tổng hợp trắng ngả vàng vĩnh viễn. Nếu cần làm sáng, dùng bột tẩy oxy sau khi thử ở chỗ khuất.

Mỗi lần giặt được mấy tấm? Một tấm. Tấm có lót nặng 2 kg khi khô sẽ thành 8–10 kg khi ướt; hai tấm cùng lúc thì không xoay nổi trong lồng.

Có cần tháo tạ ở gấu rèm không? Có. Dây chì và dây xích làm móp lồng giặt, và tạ gỉ để lại vết ố không xóa được.

Rèm treo lúc còn ướt hay khô? Còn ẩm. Treo như vậy các nếp ly tự vào form và gần như không cần ủi. Hãy nắn ly bằng tay khi treo.

Có được sấy rèm bằng máy sấy không? Không. Nhiệt làm co sợi tổng hợp, nới rộng chênh lệch giữa vải mặt và lớp lót, và làm nứt lớp phủ cản sáng.

Ủi rèm thế nào cho đúng? Ủi từ mặt trái, ở nhiệt độ mà sợi vải chịu được. Không bao giờ ủi lên mặt có lớp phủ, và với nhung thì dùng hơi nước dọc thay cho bàn ủi. Dễ nhất là hấp khi rèm đang treo.

Vì sao rèm bị phồng sóng sau khi giặt? Gần như luôn do lớp lót và vải mặt co rút khác nhau. Vắt mạnh và để rèm ướt trong máy càng làm nặng thêm.

Rèm xếp ly may sẵn có giặt được không? Ly đã may sẽ bung ra khi giặt và không phải lúc nào cũng lấy lại được form. Nếu vải không tách khỏi cơ cấu ray thì vệ sinh tại chỗ. An toàn nhất là giặt khô.

Có cách nào làm sạch rèm mà không giặt không? Có, và với rèm dày đó thường là cách tốt hơn: hút bụi hằng tháng ở lực thấp, hấp dọc, và nếu rèm giặt được thì quay 10–15 phút trong máy sấy ở chế độ khí nguội cùng một chiếc khăn ẩm.

Bao lâu nên giặt rèm một lần? Phòng ngủ mỗi năm một lần, phòng khách 6–12 tháng một lần. Gần bếp, mặt đường lớn và nhà có người hút thuốc thì rút xuống 4–6 tháng.

Giá giặt rèm phụ thuộc vào gì? Thường tính theo mét vuông hoặc số tấm, nhưng thứ thật sự làm thay đổi tổng tiền là hai điều: có bao gồm tháo và treo lại không, và có bao gồm là ủi không. Hãy hỏi rõ cả hai.

Rèm đắt tiền mà không có nhãn thì sao? Đừng đánh cược. Hãy thử độ bền màu, và chỉ cần có màu lem hoặc bạn không chắc về chất liệu thì mang đi giặt khô. Chi phí giặt luôn rẻ hơn chi phí thay mới.

Rèm có mùi ẩm mốc thì xử lý sao? Mùi gần như luôn đến từ độ ẩm và từ việc gấp rèm khi chưa khô hẳn. Hãy giặt, phơi khô hoàn toàn nơi thoáng gió, lau ray và khung cửa, rồi xử lý nguồn ẩm. Xịt thơm chỉ trì hoãn vấn đề.

Giặt xong rèm bị ngắn lại, có lấy lại chiều dài được không? Kéo nhẹ khi còn ẩm rồi phơi ở tư thế đó có thể lấy lại vài centimet, không hơn. Giải pháp thật sự là tháo lai và may lại; với cotton và lanh thì phần lai dư thường đủ.

Nguồn tham khảo

1. Ginetex — Ký hiệu bảo quản hàng dệt quốc tế, gồm cả giặt chuyên nghiệp và sấy. https://www.ginetex.net/
2. American Cleaning Institute — Nhiệt độ giặt, liều lượng chất giặt và xả cho hàng dệt gia dụng. https://www.cleaninginstitute.org/
3. Textile Learner — Vải tráng phủ: ứng xử của lớp phủ acrylic và PVC trước nhiệt và mỏi cơ học. https://textilelearner.net/
4. US EPA — Perchloroethylene và các dung môi thay thế trong giặt khô. https://www.epa.gov/